Wiericker Schans

DeWachtHellebaard

Borgerij Berghen op den Zoom

Het imposante fort Wierickerschans ligt aan de zuidzijde van de Oude Rijn tussen Bodegraven en Nieuwerbrug. De geschiedenis van de Wierickerschans begint in het 1672. Stadhouder Willem III had nabij de plaats, waar de Enkele Wiericke in de Oude Rijn stroomde, zijn hoofdkwartier ingericht. Een groot deel van het platteland tussen Muiden en de Merwede stond onder water om de vijand, de Fransen, die vanuit Utrecht en Woerden naar Holland oprukten, tegen te houden. In december 1672 begon het echter te vriezen, waardoor een groot Frans leger over het ijs, via de Meije achterlangs Zwammerdam en Bodegraven wist te bereiken. In deze twee dorpen richtten ze een bloedbad en een vuurzee aan om vervolgens langs Nieuwerbrug, waar de Staatse troepen de vlucht hadden genomen, weer naar Woerden terug te keren.

Na dit rampjaar werd de verdediging van Holland gereorganiseerd. Er werd een gordel van vestingen en forten aangelegd, de (Oude) Hollandse Waterlinie tussen Dordrecht en Muiden. In het centrum ervan, op de plaats van het vroegere hoofdkwartier van de prins, werd in 1673 door bouwmeester Anthonie Smits het fort Wierickerschans gebouwd. Van de oorspronkelijke 17e-eeuwse bebouwing is weinig meer over. Slechts de kazernewoninkjes en de drie uitvalspoorten (soties of poternes) dateren nog uit 1673; de overige bebouwing is van latere datum. Aanvankelijk was de Wierickerschans als verdedigingswerk in gebruik, maar na 1747 werd het voornamelijk gebruikt als opslagplaats voor militair materieel en buskruit.

Na het ontmantelen van de Oude Hollandse Waterlinie in de 19e eeuw bleef de Wierickerschans tot in de jaren ’60 in gebruik als opslagplaats van legermaterieel en munitie. Tijdens de Eerste Wereldoorlog zijn er tussen 1915 en 1917 nog Engelse en Duitse officieren geinterneerd geweest. In 1998 verloor het fort definitief zijn militaire status en werd het overgedragen aan Staatsbosbeheer. Thans heeft het een cultuurhistorische en recreatieve functie.

Behalve cultuurhistorisch is het fort tegenwoordig ook als natuurgebied van belang. De Wierickerschans is een Rijksmonument. In 2004 is begonnen met de restauratie van het complex.

Bron: Streekarchief Rijnstreek.

Ook de Romeinen waren even terug, want de Wiericker Schans is een van de vele plaatsen aan de noordelijke grens van het oude Romeinse Rijk.

Wiericker Schansokkibox
09